यौनाङ्गमा आउने मुसा (Genital Wart) एक सामान्य तर गम्भीर यौनजन्य संक्रमण (STI) हो। यो ह्युमन प्यापिलोमा भाइरस (HPV) को संक्रमणले गर्दा हुन्छ। यो समस्या महिला र पुरुष दुवैमा देखिन्छ। धेरैले लाज वा डरका कारण यसलाई लुकाउने गर्छन्, जसले गर्दा समस्या अझ बढ्न सक्छ र क्यान्सरको जोखिम समेत निम्त्याउन सक्छ।
काठमाडौँमा अवस्थित Derma Clinic, यौनजन्य रोग र विशेषगरी यौनाङ्ग मुसाको सफल उपचारका (Treatment) लागि सबैभन्दा विश्वसनीय र उत्कृष्ट गन्तव्य हो। हामी पूर्ण गोपनीयताका साथ अत्याधुनिक प्रविधिद्वारा उपचार सेवा प्रदान गर्छौं।
१. यौनाङ्ग मुसाको निदान र जाँचहरू (Diagnosis)
मुसाको सही पहिचान र अन्य जोखिमहरू पत्ता लगाउन निम्न जाँचहरू गरिन्छ:
- शारीरिक जाँच (Physical Examination): विशेषज्ञ डाक्टरले मुसाको आकार, प्रकार र फैलावट हेरेर यसको पहिचान गर्नुहुन्छ।
- एसीटोह्वाइट टेस्ट (Acetowhite Test): यसमा ‘एसिटिक एसिड’ को घोल मुसा भएको ठाउँमा लगाइन्छ। यदि त्यो मुसा नै हो भने, केही बेरमा त्यो भाग सेतो रङ्गमा परिणत हुन्छ। यसले साना र नदेखिने मुसा पत्ता लगाउन मद्दत गर्छ।
- प्याप स्मियर (Pap Smear): महिलाहरूमा पाठेघरको मुखको क्यान्सरको जोखिम हेर्न यो जाँच गरिन्छ।
- बायोप्सी (Biopsy): यदि मुसा अस्वाभाविक देखिएमा सानो टुक्रा निकालेर प्रयोगशालामा जाँच गरिन्छ।
२. मुसा आउँदा रगत जाँच (Blood Tests) किन आवश्यक छ?
धेरै बिरामीहरू सोध्छन्, “मुसा छालामा आएको हो, रगत जाँच किन गर्ने?” यसको मुख्य कारण भनेको बिरामीको सुरक्षा र दीर्घकालीन स्वास्थ्य हो। मुसा आउनु भनेको असुरक्षित यौन सम्पर्कको संकेत हो, त्यसैले अन्य लुकेर बसेका संक्रमणहरू पनि हुन सक्छन्। Derma Clinic मा हामी निम्न रगत जाँचहरू सिफारिस गर्छौं:
- एचआईभी (HIV Test):
- किन गर्ने? यौनाङ्ग मुसा भएका व्यक्तिमा एचआईभी संक्रमणको जोखिम उच्च हुन्छ। यदि शरीरमा एचआईभी छ भने रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता (Immunity) कमजोर हुन्छ। यस्तो अवस्थामा मुसाको उपचार गर्न गाह्रो हुन्छ र निको भइसकेपछि पनि बारम्बार दोहोरिने (Recurrence) सम्भावना धेरै हुन्छ।
- सिफिलिस जाँच (VDRL / RPR Test):
- किन गर्ने? सिफिलिस (Syphilis) एक गम्भीर यौन रोग हो जसको लक्षण सुरुमा नदेखिन सक्छ। मुसाको उपचारसँगै सिफिलिसको पनि जाँच गर्नु बुद्धिमानी हुन्छ।
- हेपाटाइटिस बी र सी (Hepatitis B & C):
- किन गर्ने? कलेजोमा असर गर्ने यी भाइरसहरू पनि यौन सम्पर्कबाटै सर्ने भएकाले स्क्रिनिङ (Screening) गर्न आवश्यक छ।
- रगतमा चिनीको मात्रा (Blood Sugar Test):
- किन गर्ने? यदि बिरामीलाई मधुमेह (Diabetes) छ वा सुगरको मात्रा बढी छ भने घाउ निको हुन समय लाग्छ। सुगर बढी भएका बिरामीमा मुसाको भाइरस अझ छिटो फैलिन सक्छ।
३. Derma Clinic मा उपलब्ध विस्तृत उपचार विधिहरू
हामी मुसाको आकार, संख्या र स्थान हेरेर सबैभन्दा उपयुक्त उपचार विधि छनोट गर्छौं।
क्रायोथेरापी (Cryotherapy)
यो विधिमा लिक्विड नाइट्रोजन (Liquid Nitrogen) ग्यासको प्रयोग गरिन्छ, जसको तापक्रम माइनस १९६ डिग्री (-196°C) हुन्छ।
- प्रक्रिया: यो अत्यधिक चिसो ग्यास मुसामा स्प्रे गरिन्छ वा छोइन्छ। यसले मुसाका कोशिकाहरूलाई जमाएर (Freeze) नष्ट गर्छ।
- फाइदा: यो विधिमा रगत आउँदैन र सानोतिनो दुखाइ बाहेक खासै गाह्रो हुँदैन। सुकेको मुसा केही दिनमा आफैँ झर्छ।
इलेक्ट्रोक cautery (Electrocautery / Burning)
- प्रक्रिया: यसमा विद्युतीय उपकरण (Electro Cautery Machine) को प्रयोग गरी मुसालाई डढाएर हटाइन्छ।
- फाइदा: यो विधि ठूला र मोटा मुसाहरूका लागि प्रभावकारी हुन्छ। उपचार गर्नुअघि उक्त भागलाई लठ्याउने सुई (Local Anesthesia) लगाइन्छ, त्यसैले बिरामीलाई दुखाइ महसुस हुँदैन।
औषधि उपचार (Chemical Cautery / TCA )
- प्रक्रिया: साना र नरम मुसाहरूमा विशेष प्रकारको केमिकल वा एसिड डाक्टरले लगाइदिनुहुन्छ।
- नोट: यो प्रक्रियामा धेरै पटक क्लिनिक धाउनुपर्ने हुन सक्छ र लेजरको तुलनामा अलिकति पोल्न सक्छ।
४. HPV खोप (Vaccine): भ्रम र यथार्थ
मुसा र क्यान्सरबाट बच्न खोप नै सबैभन्दा ठूलो हतियार हो।
- महिलाका लागि: ९ देखि ४५ वर्षसम्मका महिलाले यो खोप लगाउनुपर्छ। यसले यौनाङ्ग मुसा मात्र होइन, पाठेघरको मुखको क्यान्सर (Cervical Cancer) बाट पनि ९०% भन्दा बढी सुरक्षा दिन्छ।
- के पुरुषले पनि खोप लगाउन मिल्छ?
- अवश्य मिल्छ! पुरुषहरूलाई पनि यो खोप अति आवश्यक छ। यसले पुरुषलाई यौनाङ्ग मुसा, मलद्वारको क्यान्सर र घाँटीको क्यान्सरबाट बचाउँछ। साथै, पुरुषले खोप लगाउँदा उनीहरूबाट महिला पार्टनरमा भाइरस सर्ने जोखिम कम हुन्छ।
- मुसा आइसकेका (Infected) व्यक्तिले खोप लगाउन मिल्छ?
- मिल्छ। यदि तपाईंलाई मुसा आइसकेको छ भने पनि खोप लिनु फाइदाजनक छ। HPV का धेरै प्रकार हुन्छन्। खोपले तपाईंलाई संक्रमण नभएका अन्य खतरनाक प्रकारहरूबाट बचाउँछ र भविष्यमा पुनः संक्रमण हुन दिँदैन।
५. रोकथाम (Prevention)
- सुरक्षित यौन सम्पर्क (कण्डमको प्रयोग) गर्ने, यद्यपि कण्डमले नछोपिएको भागबाट पनि मुसा सर्न सक्छ।
- धेरै जनासँग यौन सम्पर्क नराख्ने।
- नियमित यौन रोग परीक्षण (STD Checkup) गराउने।
- HPV विरुद्धको खोप (Gardasil 9) लगाउने।
६. बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू (Frequently Asked Questions – FAQ)
बिरामीहरूले Derma Clinic मा आउँदा प्रायः सोध्ने प्रश्नहरूको जवाफ यहाँ दिइएको छ:
के यौनाङ्ग मुसा सधैँका लागि निको हुन्छ? (Is there a permanent cure?)
हामीले गर्ने उपचार (लेजर वा क्रायोथेरापी) ले छालामा देखिएका मुसाहरूलाई पूर्ण रूपमा हटाउँछ। तर, मुसा गराउने भाइरस (HPV) शरीरमा केही समयसम्म रहिरहन सक्छ। यदि तपाईंको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता (Immunity) राम्रो छ भने भाइरस आफैँ हराएर जान्छ। तर केही व्यक्तिमा यो दोहोरिन (Recurrence) पनि सक्छ। स्वस्थ जीवनशैली र डाक्टरको सल्लाह मान्दा यो दोहोरिने सम्भावना कम हुन्छ।
के म घरमै औषधि वा एसिड प्रयोग गरेर मुसा हटाउन सक्छु? (Can I use home remedies?)
कदापि त्यस्तो नगर्नुहोस्! बजारमा पाइने कडा एसिड वा चुना प्रयोग गर्दा यौनाङ्गको संवेदनशील छाला डढ्ने, घाउ पाक्ने र संक्रमण अझ फैलिने डर हुन्छ। यौनाङ्ग एकदमै संवेदनशील अंग भएकोले विशेषज्ञ डाक्टरको निगरानीमा मात्र उपचार गर्नु सुरक्षित हुन्छ।
उपचारको कति दिनपछि घाउ निको हुन्छ? (Recovery time?)
यो उपचार विधिमा भर पर्छ। लेजर उपचारपछि सामान्यतया १ हप्तादेखि १० दिनभित्र घाउ पूर्ण रूपमा निको हुन्छ। यो अवधिमा डाक्टरले दिएको मलम नियमित लगाउनुपर्छ र सरसफाइमा ध्यान दिनुपर्छ।
मलाई मुसा आयो, के यसको अर्थ मेरो पार्टनरले मलाई धोका दिएको हो? (Did my partner cheat?)
यस्तो शंका तुरुन्तै नगर्नुहोस्। HPV भाइरस शरीरमा प्रवेश गरेको महिनौँ वा वर्षौंपछि पनि मुसाको रूपमा देखिन सक्छ। यो भाइरस लामो समयसम्म शरीरमा सुषुप्त (Silent/Dormant) भएर बस्न सक्छ। त्यसैले यो संक्रमण कहिले र कोबाट सर्यो भनेर यकिन गर्न गाह्रो हुन्छ।
के उपचारको क्रममा यौन सम्पर्क गर्न मिल्छ? (Sex during treatment?)
उपचार चलिरहेको बेला र घाउ निको नहुन्जेल यौन सम्पर्क नगर्नु नै उत्तम हुन्छ। घाउ निको भइसकेपछि पनि केही समयसम्म कण्डमको अनिवार्य प्रयोग गर्न सल्लाह दिइन्छ।
के यौनाङ्ग मुसाले क्यान्सर गराउँछ? (Does it cause cancer?)
यौनाङ्गमा देखिने धेरैजसो मुसाहरू ‘Low Risk’ (कम जोखिमपूर्ण) HPV का कारण आउँछन्, जसले क्यान्सर गराउने सम्भावना कम हुन्छ। तर, कहिलेकाहीँ मुसा सँगसँगै ‘High Risk’ भाइरस पनि हुन सक्छ। त्यसैले महिलाहरूले नियमित Pap Smear जाँच र पुरुषहरूले डाक्टरको परामर्श लिनु जरुरी छ।
के मेरो पार्टनरले पनि जाँच गराउनुपर्छ? (Does my partner need checking?)
हो, यो एकदमै आवश्यक छ। यदि तपाईंलाई मुसा देखिएको छ भने, तपाईंको पार्टनरलाई पनि भाइरस सरेको हुन सक्छ (चाहे लक्षण देखिएको होस् वा नहोस्)। सुरक्षित भविष्यको लागि दुवैले जाँच र उपचार गराउनु बुद्धिमानी हुन्छ।
उपचारका लागि कति पटक क्लिनिक धाउनुपर्छ? (How many sessions?)
यो मुसाको संख्या र आकारमा भर पर्छ। Derma Clinic मा प्रयोग हुने Electro-cautery प्रविधिबाट धेरैजसो अवस्थामा एकै पटकको (Single Session) उपचारमा सबै मुसा हटाइन्छ। क्रायोथेरापी वा औषधिको प्रयोग गर्दा भने २-३ पटक आउनुपर्ने हुन सक्छ।
के यसले भविष्यमा बच्चा जन्माउन असर गर्छ? (Effect on fertility?)
गर्दैन। यौनाङ्ग मुसाले पुरुष वा महिलाको प्रजनन क्षमता (Fertility) मा असर गर्दैन। उपचारपछि तपाईं सामान्य रूपमा बच्चा जन्माउन सक्नुहुन्छ। बरु, समयमै उपचार नगरेमा गर्भावस्थामा मुसा बढेर डेलिभरीमा समस्या आउन सक्छ।
७. किन रोज्ने Derma Clinic?
काठमाडौँमा STD Testing, Wart Treatment र Genital Warts को उपचारका लागि Derma Clinic किन उत्कृष्ट छ?
- विशेषज्ञ सेवा: यहाँ छाला तथा यौन रोग विशेषज्ञ (Dermatologist & Venereologist) द्वारा मात्र जाँच र उपचार गरिन्छ।
- पूर्ण गोपनीयता (100% Privacy): तपाईंको समस्या र परिचय पूर्ण रूपमा गोप्य राखिन्छ।
- अत्याधुनिक प्रविधि: हामीसँग नेपालकै उत्कृष्ट मेसिनहरू उपलब्ध छन्।
- समग्र हेरचाह: हामी केवल मुसा हटाउँदैनौं, रगत जाँच र काउन्सिलिङ (Counseling) मार्फत भविष्यमा रोग लाग्न नदिन पनि मद्दत गर्छौं।
सम्पर्क गर्नुहोस्: यौनाङ्ग मुसालाई बेवास्ता नगर्नुहोस्। समयमै उपचार गरे यो पूर्ण रूपमा निको हुन्छ। आजै Derma Clinic मा सम्पर्क गरी अपोइन्टमेन्ट बुक गर्नुहोस्।